Ludzie, którzy mają nastawienie na rozwój, wierzą, że mogą rozwijać swoją inteligencję i zdolności, co pozwala im stać się znacznie bardziej efektywnymi i szczęśliwymi na co dzień.

Growth Mindset, czyli nastawienie na rozwój to teoria motywacji zaproponowana przez Carol Dweck, która zakłada, że nasze przekonania na temat zdolność do zmiany nastawienia mogą wpłynąć na sposób, w jaki podchodzimy do wyzwań, reagujemy na krytykę i ukierunkowujemy nasze cele i działania. Jej badania wskazują, że 15-20% ludzi jest nastawiona na rozwój – ma Growth Mindset wpisane w DNA zachowań. Pozostali są nastawieni na stałość, przewidywalność i nie bardzo chcą się zmieniać, uczyć, rozwijać – wykazują zachowania Fixed Mindset. A jakie jest Twoje DNA zachowaniowe?

Osoba z nastawieniem na rozwój wierzy, że jeśli będzie wytrwale pracować, może osiągnąć to, czego pragnie, nawet jeśli jej naturalne talenty nie są takie same jak u kogoś innego. Wierzy również, że inteligencja i zdolności mogą z czasem ulec zmianie przy odpowiednim wysiłku.

Zatem warto pracować z młodzieżą nad nastawieniem.

Podczas wydarzenia w centrum Hevelianum w Gdańsku w ramach Strefy EduYOUNG w marcu 2024 roku w ramach współpracy z PCEN zorganizowałam warsztaty dla młodzieży z wykorzystaniem narzędzi i filozofii Belbin®. Mieliśmy okazję obserwować zmianę nastawienia z Fixed Mindset na Growth Mindset. To było bardzo budujące, jak młodzi ludzie zmieniają nastawienie – wchodzą na warsztaty wycofani, w większości niechętnych – bo są tu i teraz zaciągnięci przez nauczyciela, a wychodzą pełni ciekawości i pozytywnej energii. Zastosowane były dwa elementy – po pierwsze przyznane zostało każdemu uczniowi prawo do posiadania supermocy, po drugie wprowadzeni w ramach ćwiczeń do interakcji mogli zaprezentować swoje mocne strony kolegom i koleżankom. W ten sposób uwolniony potencjał dał im siłę i pewność, że poradzą sobie z wyzwaniami, a razem współpracując to w każdej, nawet najtrudniejszej sytuacji.

Intencją wprowadzenie ich w to doświadczenie było przede wszystkim to, żeby otworzyli się na rozwój i zintegrowali swoje emocje. Jeśli towarzyszą nam w działaniu pozytywne emocje motywacja rośnie, a tym samych chęć do wysiłku i rozwoju.

Aby pomóc uczniom odnaleźć się w obliczu życiowych wyzwań warto, aby nauczyciele wspierali ich w rozwijaniu szerokiego zestawu użytecznych umiejętności, a jednocześnie zachęcali do koncentracji w rozwoju na tym w czy są najlepsi. Przyzwolenie na bycie niedoskonałym jest także kluczowe – czasem możemy czegoś nie umieć, natomiast ktoś inny to potrafi, a gdy wzajemnie pomagamy sobie rozwijamy wrażliwość społeczną.

Można pokusić się o stwierdzenie, że gdy uczniowie rozwijają sposób myślenia o rozwoju, są odpowiednio przygotowani do stawienia czoła wyzwaniom i zmianom. Ale mentalność nastawienia na rozwój sama w sobie jest nie wystarczająca, nie wyposaża całkowicie każdego młodego człowieka w umiejętności dążenia do osiągnięcia pełni swojego potencjału.

Oto zestaw czterech praktyk, które mogą być pomocne:

1. Praktykowanie nastawienia na rozwój.

Nastawienie na rozwój składa się z pewności, zdolności adaptacyjnych i otwartości na przyjmowanie pomocy. Zatem ośmielaj swoich uczniów, okazując im szczerą zachętę i empatię. Uważny nauczyciel kultywuje samokontrolę, którą chcemy, aby wszystkie dzieci ostatecznie nabyły. Nastawienie na rozwój wzmacnia również determinację i odporność. Jeśli chcemy naprawdę pomóc im przygotować się do kolejnego kroku edukacji, czy kształtujmy w nich nastawienie na rozwój co będzie prowadzić do wzmocnienia skupienia, wytrwałości i bardziej przemyślanego wysiłku. Jednak sama ciężka praca nie gwarantuje wyników; zamiast tego musimy nauczyć uczniów, jak pracować mądrze.

2. Dążenie do silnych zestawów umiejętności.

Silne zestawy umiejętności wspierają całą tę wiarę, wysiłek i wytrwałość. Bez niezawodnej zręczności i solidnych strategii, samo nastawienie niewiele znaczy. Wyposażenie uczniów w praktyczne umiejętności rozwija poczucie własnej skuteczności, które przekształca przekonanie w sukces. Jako moderatorzy, możemy pomóc uczniom wyjść poza bycie biernymi konsumentami informacji i stać się aktywnymi producentami wglądu i innowacji.

3. Dawanie przykładu.

Stopniowe zachowywanie się w sposób, który inni powinni naśladować, pokazuje prawdziwą odpowiedzialność i niezawodność. Oczywiście dzieci nie mogą dawać przykładu innym, dopóki ważni dorośli w ich życiu sami nie będą dawać dobrych przykładów. Oprócz bycia wzorem uczciwości, nauczyciele / rodzice / opiekunowie powinni powierzać młodym ludziom odpowiednie do ich rozwoju możliwości niezależnego i sumiennego działania. Dzieci rozwijają samokontrolę tylko wtedy, gdy otrzymują odpowiednie doświadczenia rzeczywistej kontroli, z których mogą się uczyć i rozwijać.

4. Kierowanie się sercem.

Skupienie się na tym, co ma osobiste znaczenie – nadaje sens działaniu, sprawia, że cała wcześniej wyjaśniona praca i siła woli są warte zachodu. Dążenie do ambicji, które głęboko rezonują i trzymanie się marzeń napędza zaangażowanie. Jeśli jednak nie wystawimy młodych ludzi na nowe doświadczenia i pomysły, które pozwalają na eksplorację i eksperymentowanie, wielu uczniów nie wyrazi spontanicznie swoich pragnień ani nie będzie doskonalić swoich talentów. Zatem jako nauczyciel masz misje – aktywnie inspirować i wspierać pasje swoich uczniów.

Uzbrojony w tę potężną kombinację narzędzi społecznych, emocjonalnych, duchowych i akademickich, każdy młody człowiek może poradzić sobie z ewentualnymi niepowodzeniami (a nawet presją sukcesu) z pokorą, humorem i honorem.

O ile ważne jest, aby każda osoba posiadała równowagę zdolności interpersonalnych, intrapersonalnych, aspiracyjnych i intelektualnych, oczekiwanie, że ktokolwiek, zwłaszcza dziecko, będzie stale utrzymywał pozytywne nastawienie i produktywność, jest nie tylko nierealistyczne, ale także niepotrzebne. Czasami naturalnym odruchem jest tymczasowy powrót do utrwalonego sposobu myślenia. W rzeczywistości badaczka, która opracowała definicję nastawienia na rozwój, Carol Dweck, uznaje, że wszyscy jesteśmy kombinacją nastawienia na rozwój i nastawienia na rozwój – i twierdzi, że ten dualizm jest (uwaga!) całkowicie w porządku.

Każdy od czasu do czasu wątpi, martwi się, zwłaszcza gdy obiektywne dowody wywołują krótkie napady rozpaczy. Jednak możemy również nauczyć się, że zawsze jest wiele opcji i rozwiązań, i jesteśmy w stanie je odnaleźć – jeśli ich poszukamy. Kluczem jest przetworzenie wszystkich naszych uczuć, abyśmy mogli szybko wrócić do zadania z wiarą, łaską i wdzięcznością, które w odpowiednim czasie pomogą nam dotrzeć do zamierzonych rezultatów.
Zaufanie, spokój i wdzięczność, które towarzyszą inicjatywie ucznia i silnej etyce pracy, przekształcają jego podróże edukacyjne w chwalebne przygody, które stają się równie słodkie, jak osiąganie starannie obliczonych celów. Poczucie ekscytacji i umiejętność radzenia sobie z przeciwnościami losu to nagrody, jakie oferuje nastawienie na rozwój, gdy uczniowie akceptują zmagania, podejmują wyzwania i pokonują przeszkody.
Angażowanie uczniów zawsze ma znaczenie, ponieważ pasja i cel mogą zostać podniesione do rangi prawdziwego zaangażowania, a podążanie za naszymi muzami czy talentami zawsze prowadzi do głębokiego zadowolenia i znaczącego sukcesu. Dlatego nauka i Belbin wybudowali krótsze drogi do życia w zadowoleniu i samorealizacji, znajdując holistyczne podejścia do nauczania, które wykraczają daleko poza nastawienie i tworzą klasy wypełnione chęcią, mądrością, cudem, ciepłem i wartością.